There is no place like home

Έτσι ξεκινάει το εξαιρετικό κείμενο των Ηνωμένων Εθνών αφιερωμένο στην Διεθνή Ημέρα Μείωσης των Φυσικών Καταστροφών. Είναι το μέρος όπου βρίσκουμε τη ζεστασιά, την ασφάλεια και τη θαλπωρή. Ο συγγραφέας στην προσπάθειά του να παρομοιάσει τον πλανήτη με το σπίτι μας, κάτι που ισχύει σε μεγάλο βαθμό και δεν πρόκειται για παρομοίωση αλλά για μια πραγματικότητα, χρησιμοποιεί τη λέξη σπίτι. Όμως πόσο ισχύει αυτό στη χώρα μας; Τη βλέπουμε σαν το σπίτι μας; Έχουμε λάβει τα απαραίτητα μέτρα για να προστατέψουμε τις τοπικές κοινότητες;

Η Διεθνής Ημέρα Μείωσης Φυσικών Καταστροφών καθιερώθηκε το 1989 έπειτα από πρωτοβουλία της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, με σκοπό την προώθηση μιας παγκόσμιας κουλτούρας πρόληψης και ευαισθητοποίησης για τους σχετικούς κινδύνους.

Σύμφωνα με τη δημοσίευση, το 2015 κατά την Τρίτη Παγκόσμια Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τη Μείωση του Κινδύνου Καταστροφών στη Σεντάι της Ιαπωνίας, η διεθνής κοινότητα εμφατικά επανέλαβε τη σημασία των σοβαρά πληγέντων και την αξία της πρόληψης των αιφνίδιων καταστροφών οι οποίες εκτοπίζουν εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο. Η πρόληψη πρέπει να βασίζεται κυρίως στην ενίσχυση των μηχανισμών ανθεκτικότητας ξεκινώντας από τοπικό επίπεδο.

Η καταστροφή του Οροπεδίου

Καλλιεργήσιμες εκτάσεις πλημμυρισμένες, αγροτικές περιουσίες αντιμέτωπες με εικόνες που θυμίζουν βυθισμένους ορίζοντες στην Ασία, απόκοσμα τοπία από ένα Οροπέδιο το οποίο αποτελεί έναν θησαυρό για την ελληνική αγροκτηνοτροφία. Μπορούσαμε να κάνουμε κάτι για να το αποτρέψουμε; Οι ειδικοί υποστηρίζουν πως ναι, μπορούσαμε, τη στιγμή που οι κάτοικοι της περιοχής κάνουν διαμαρτυρίες και ψάχνουν δικαίωση. Οι πρόσφατες πλημμύρες στο Οροπέδιο Λασιθίου είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας φυσικής καταστροφής η οποία πλήττει τις κοινότητες, απειλεί την οικονομία και την κοινωνία και πρέπει να αντιμετωπιστεί. Όχι όμως απλά με όρους καταστολής. Όχι απλά με αποζημιώσεις, αλλά με εύρεση ουσιαστικών λύσεων.

Ήδη από το 2021 επιστημονική μελέτη της διαΝΕΟσις με τίτλο «Ενσωματώνοντας την Κλιματική Αλλαγή στον Μετασχηματισμό του Αναπτυξιακού Μοντέλου της Ελλάδας» ανέδειξε τις επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων στην αγροτική παραγωγή και την ανάγκη προσαρμογής των υποδομών στις μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες. Πέντε χρόνια αργότερα η καταστροφή του Οροπεδίου θέτει εκ νέου το ζήτημα της πρόληψης και θέτει το εξής ερώτημα: πότε η πρόληψη θα υπερισχύσει της καταστολής; Πότε θα μεταφραστεί η επιστημονική έρευνα που πραγματοποιείται τόσο ενδελεχώς και εις βάθος σε ουσιαστικές πολιτικές λύσεις;