Παγκόσμια Ημέρα Ζώων: Γιατί η Jane Goodall μας εμπνέει
Κάθε χρόνο στις 4 Οκτωβρίου, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων, ο πλανήτης στρέφει την προσοχή του στην προστασία και τον σεβασμό της άγριας ζωής. Δεν υπάρχει πληρέστερη προσωποποίηση αυτού του μηνύματος από την Jane Goodall, τη γυναίκα που αναμόρφωσε ριζικά τη σύγχρονη Ηθολογία και την Περιβαλλοντική Επιστήμη.
Το 1960, σε ηλικία μόλις 26 ετών, η Jane Goodall έφτασε στο Εθνικό Πάρκο Gombe της Τανζανίας εξοπλισμένη μόνο με ένα σημειωματάριο, ένα ζευγάρι κιάλια και αστείρευτο πάθος. Παρά την έλλειψη ακαδημαϊκού τίτλου εκείνη τη στιγμή, η μεθοδική παρατήρησή της οδήγησε σε ανακαλύψεις που κλόνισαν τα θεμέλια της επιστημονικής κοινότητας.
Η σπουδαιότερη αποκάλυψή της ήταν ότι οι χιμπατζήδες χρησιμοποιούν εργαλεία — μια ικανότητα που μέχρι τότε θεωρούνταν αποκλειστικό προνόμιο του ανθρώπου. Παράλληλα, κατέγραψε την ύπαρξη σύνθετων κοινωνικών δομών, συναισθηματικών δεσμών και συμπεριφορών που αποδεικνύουν την πολυπλοκότητα του ψυχισμού τους.
Ο καθοριστικός ρόλος της μητέρας της
Αρκετά πριν την απογείωση της ερευνητικής της δραστηριότητας και ακαδημαϊκής καριέρας, η μικρή ακόμα Τζέιν κάνει μια τρυφερή αναφορά στην μητέρα της η οποία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην διαπαιδαγώγηση της. Σε ένα «μοίρασμα» από τα πολλά που συνήθιζε στις ομιλίες της, περιγράφει πως η μητέρα της είχε αντιληφθεί την αγάπη της κόρης της για τα ζώα. Σε ένα περιστατικό, ένα από εκείνα τα καλοκαίρια στην εξοχική τους κατοικία, η μητέρα της Τζέιν βρήκε την τετράχρονη κόρη της να έχει φέρει στο κρεβάτι μια χούφτα γαιωσκώληκες για να κοιμηθούν παρέα, και όμως η μητέρα της με πρωτοφανή υπομονή και ανεκτικότητα δεν ύψωσε την φωνή της στην μικρή Τζέιν ούτε για μισό δευτερόλεπτο.
Μια άλλη από εκείνες τις καλοκαιρινές ημέρες ανέμελης εξερεύνησης, η μικρή Τζέιν απορροφήθηκε για περίπου μια ολόκληρη ημέρα, αφήνοντας την καημένη της μητέρα να την ψάχνει σχεδόν χιλιόμετρα μακριά, χωρίς να έχει την παραμικρή ιδέα για το που μπορεί να βρισκόταν η κόρη της. Το αποτέλεσμα αυτής της γονεϊκής ανησυχίας, η οποία μπορεί απλά να είναι ότι πιο βασανιστικό μπορεί να ζήσει ένας άνθρωπος, ήταν απλά να συνειδητοποιήσει ότι για ακόμα μία φορά, η μικρή είχε κατενθουσιαστεί παρατηρώντας μια κότα να προσπαθεί να γεννήσει ένα από τα αυγά της.
Και ακριβώς αυτές ήταν οι λέξεις-κλειδιά για την Τζέιν στην διαπαιδαγώγηση και την ευαισθητοποίηση των μικρών μεγάλων για τον φυσικό κόσμο. Πίστευε ότι η υπομονή, η ενσυναίσθηση και η ανεκτικότητα είναι οι καλύτεροι σύμβουλοι για να καταφέρουμε να αφουγκραστούμε τον κόσμο και να αντιληφθούμε σε βάθος, πολλά από εκείνα που μέχρι πρότινος αγνοοούσαμε.
*"Μόνο όταν καταλαβαίνουμε, μπορούμε να νοιαστούμε. Μόνο όταν νοιαστούμε, θα βοηθήσουμε. Μόνο όταν βοηθήσουμε, θα σωθούν."*
— Jane Goodall
